Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara  

Midden in Oudenbosch verrijst de Basiliek van de Heiligen Agatha en Barbara, gebouwd tussen 1867 en 1880 als geïnspireerde interpretatie van de Sint-Pieter in Rome. Het gebouw is een uitzonderlijk voorbeeld van religieuze ambitie en architectonische visie. De monumentale voorgevel, de rijke detaillering, de marmeren zuilen en de 63 meter hoge koepel geven de Basiliek een schaal en uitstraling die in Nederland uniek is. 

 

Ook deze uitzonderlijke basiliek ontkomt niet aan de realiteit van instandhouding. De onderhoudslasten zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, de energiekosten zijn meer dan verdubbeld en de geloofsgemeenschap neemt af. Daarmee wordt de opgave voor het parochiebestuur van de H. Bernardus van Clairvaux steeds complexer. Mogelijkheden tot kostenbesparing zijn al onderzocht en waar mogelijk doorgevoerd, maar bieden onvoldoende houvast. Daarom heeft Urban Breezz, samen met BMC en KinKorn, een rapportage opgesteld waarmee de Basiliek als religieus icoon behouden kan blijven én tegelijkertijd een structurele inkomstenstroom wordt gerealiseerd voor een toekomstbestendige Basiliek van Oudenbosch. ​​​

​

De Basiliek is niet alleen een religieus gebouw, maar een icoon met internationale potentie. Jaarlijks bezoeken circa 90.000 mensen de Basiliek. Het potentieel ligt in het verdiepen en verlengen van die ervaring. Daarom hebben wij gekozen voor een Oudenbosch-brede benadering: de Basiliek als kern van een groter verhaal waarin de katholieke geschiedenis, de Italiaans geïnspireerde architectuur en het Zouavenverleden samenkomen. Door deze elementen integraal te verbinden, ontstaat een totaalbeleving waarin erfgoed, recreatie, educatie en geloofsbeleving hand in hand gaan. Geen kort bezoek, maar een bestemming waar je zo vier uur kunt verblijven als uitstapje. Oudenbosch brengt Rome dichtbij en dat moet voelbaar worden. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

​​​​​​

​

Het doel is om de Basiliek te ontwikkelen tot dé toeristische trekker van Oudenbosch. Niet als pretpark, maar als betekenisvolle bestemming: een plek waar bezoekers de directe link met Rome kunnen ervaren. Bij binnenkomst wordt de schaal voelbaar: de hoge plafonds, de imposante koepel en het verfijnde schilderwerk maken diepe indruk. Er is nu een smalle wenteltrap die bezoekers naar boven leidt. In het voorgestelde

plan maken we hier een grotere beleving van,

namelijk een rondgang om de koepel. Deze Koepel-

beleving komt buiten het gebouw, waar bezoekers

met een glazen lift naar boven kunnen en mijlenver

kunnen wegkijken over Oudenbosch en de omgeving. 

Hiernaast zie je een simpele visualisatie van hoe dit 

eruit zou kunnen zien.

​

Daarnaast hebben we voorgesteld om in het

souterrain een interactieve totaalbeleving toe te

voegen, waarin we geschiedenis, architectuur en

spiritualiteit samenbrengen. De Museum-experience geeft context aan wat boven wordt ervaren en verbindt het gebouw expliciet met de identiteit van Koepelstad Oudenbosch. Hier wordt het verhaal verteld dat de Basiliek plaatst in een breder Europees perspectief. Zo ontstaat een gelaagde ervaring: van verwondering bij binnenkomst, via verdieping onder de grond, tot het hoogtepunt in de koepel. 

​

Deze toevoegingen staan niet op zichzelf. Voor dit project hebben we meerdere ontwikkelingsrichtingen uitgewerkt. Ook wordt de entree geoptimaliseerd met een duidelijke ontvangstfunctie en een winkelconcept. De Basiliek kan professioneler op de markt worden gezet als toeristische bestemming, onder andere richting het touringcarsegment en internationale bezoekers. Horeca, retail, verhuur en arrangementen vormen daarbij logische aanvullende inkomstenbronnen. Zo wordt de Basiliek niet alleen bezocht, maar beleefd. 

 

Naast fysieke en programmatische ingrepen is nadrukkelijk gekeken naar organisatieontwikkeling. Een herpositionering vraagt om een passende structuur, heldere governance en een professioneel exploitatiemodel. De Basiliek kan alleen toekomstbestendig worden wanneer religieuze functie, publieksfunctie en exploitatie zorgvuldig in balans worden gebracht. Daarom zijn handreikingen opgesteld voor een gefaseerde aanpak, waarin publieksversterking, samenwerking met lokale partijen en organisatorische aanpassingen stap voor stap worden doorgevoerd. 

​

De impact van deze ontwikkeling reikt verder dan het gebouw alleen. Een versterkte Basiliek betekent een versterkte Koepelstad. Extra bezoekers zorgen voor levendigheid op en rond de Markt, voor omzet in horeca en detailhandel en voor een bredere betrokkenheid bij het erfgoed. Tegelijkertijd blijft het primaire uitgangspunt overeind: de Basiliek blijft in gebruik als religieus icoon. Door het verhaal van Rome in Oudenbosch voelbaar te maken en dit te vertalen naar een duurzaam exploitatiemodel, ontstaat een toekomst waarin erfgoed en economische realiteit elkaar versterken. 

​