Sint-Laurentius

Een kerk die openblijft; voor het dorp, niet alleen voor de zondag

De H. Laurentiuskerk staat midden in Oud Gastel, letterlijk en figuurlijk. De toren steekt al sinds 1540 boven het dorp uit. Maar een toren alleen houdt geen kerk overeind. De vraag was hoe de Laurentius kon blijven bestaan op een manier die recht doet aan het erfgoed, van betekenis blijft voor het dorp en ook financieel vol te houden is. 

​

Een dorp dat zijn kerk niet kwijt wil 
Oud Gastel is geen dorp dat zijn kerk zomaar laat verdwijnen. Dat merkten we direct in de eerste gesprekken. Hier leeft iets wat op veel plekken zeldzaam is geworden: een sterk gevoel van gedeeld eigenaarschap. De kerk werd in 1906 in neogotische stijl herbouwd en bevat rijke altaren, glas-in-loodramen en schilderingen die herinneren aan generaties gelovigen. Juist dat monumentale karakter maakt behoud waardevol, maar ook kwetsbaar. De parochie staat financieel onder druk, terwijl de betekenis van de kerk voor het dorp behouden moet blijven. 

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Het vraagstuk 
De parochie H. Bernardus van Clairvaux, eigenaar van de Laurentiuskerk, wist dat er aanvullende inkomsten nodig waren om het gebouw op lange termijn in stand te houden. Tegelijkertijd was verkoop geen optie die recht deed aan de betekenis van de kerk voor Oud Gastel. Ook verhuur op incidentele basis bood geen oplossing voor de financiële druk op het gebouw. De vraag aan ons was daarom helder: kan er een gedragen en haalbaar plan worden bedacht dat aanvullende inkomsten genereert, terwijl de kerk als gebedshuis behouden blijft? 

​

Onze aanpak
We begonnen niet met een ontwerp, maar met luisteren: zo starten wij al onze projecten. In de eerste fase, de Feel-fase, spraken we met parochianen, vrijwilligers, ondernemers, verenigingen en bewoners. Niet om direct oplossingen op te leggen, maar om scherp te krijgen wat er leeft in het dorp, wat er nodig is en welke rol de Laurentiuskerk daarin kan spelen. Wat moet blijven? Wat kan anders? Waar zit energie, en waar zitten zorgen? Die input vormde de basis van het onderzoek en gaf richting aan de denkrichtingen. 
(Meer over onze werkwijze? Ga naar de pagina Werkwijze.) 

​

In de daaropvolgende Fact-fase is de kerk technisch en financieel doorgelicht. De fysieke staat van het gebouw is onderzocht, net als de regelgeving, monumentale randvoorwaarden en financiële haalbaarheid. Er is een bouwhistorische verkenning uitgevoerd die het erfgoed in kaart brengt. Daarnaast is een overzicht opgesteld van de kosten en baten over een periode van vijftien jaar. Zo ontstond inzicht in wat mogelijk is, wat verantwoord is en welke keuzes passen bij zowel het monumentale erfgoed als de beschikbare middelen.  

​

Pas daarna begonnen we aan de Future-fase, in deze fase hebben we van alle input de vertaalslag gemaakt naar drie concrete concepten. Verschillende financieringsscenario’s zijn uitgewerkt en afgewogen. Daarmee zijn vragen beantwoord als: hoe organiseren we beheer en financiering op de lange termijn? Wat zijn de gevolgen voor het eigendom? En welke structuur past bij de ambitie van de parochie? 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waar staan we nu 
Het parochiebestuur beschikt nu over een volledig uitgewerkt future-document: drie conceptvarianten, een bouwhistorische verkenning, een kosten-batenanalyse met exploitatie, financieringsscenario’s en een stappenplan voor de vervolgfase. De volgende stap is aan hen: een richtinggevende keuze maken. 

​

Daarna begint de Form-fase: het samenstellen van het team dat de Laurentiuskerk daadwerkelijk gaat dragen en de uitvoering. Gastelse kartrekkers, huurders, samenwerkingspartners en financiers. Mensen en partijen die niet alleen gebruikmaken van het gebouw, maar ook verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst ervan. 

​

De Laurentiuskerk gaat open. Voor het dorp, voor de hele week, voor de volgende generatie. 

 

​

​

​

​

​

​

​

​​​​