Aan de Waterstraat in Roosendaal staat het voormalige moederhuis van de Franciscanessen van Charitas, gebouwd in 1965 als modern en functioneel kloostergebouw in de tuin van hun oude huis. De architectuur weerspiegelt de eenvoud van de zusters, die hier decennialang woonden en werkten in dienst van toewijding, zorg en gemeenschapszin, geïnspireerd door het motto dat hun spiritualiteit samenvatte: eerst helpen en dan bidden. 

De congregatie kende haar oorsprong in 1834 en vestigde zich in 1905 in Roosendaal aan de Kalsdonksestraat. In 1926 startten de zusters een missie in Palembang (Indonesië), die uitgroeide tot een bloeiende dochtercongregatie met roepingen tot op de dag van vandaag. Het moederhuis in Roosendaal werd daarmee niet alleen een plek van gebed en zorg, maar ook een bron van internationale verbondenheid. 

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Tot 2016 woonden de zusters in het moederhuis. Na hun vertrek bestemde bisschop Liesen het complex tot religieus erfgoed, met de opdracht deze plek te herontwikkelen in de geest van Charitas. Wat resteerde was een omvangrijk complex met een sterke cultuurhistorische betekenis, maar zonder toekomstperspectief. Eerdere pogingen om het geheel te behouden bleken financieel niet haalbaar. Daarmee werd duidelijk dat behoud alleen mogelijk was wanneer het programma fundamenteel opnieuw werd doordacht. 

 

Vanuit die overtuiging is VierTien ontstaan: een nieuw woonconcept waarin zorg en gemeenschap opnieuw centraal staan, in lijn met het gedachtegoed van de Franciscanessen van Charitas. De naam viertien verwijst naar vier oktober, de sterfdag van Sint Franciscus. 

 

Toen de laatste Nederlandse zusters verhuisden, kwamen drie Indonesische zusters naar Roosendaal. Zij ondersteunden hun medezusters en spraken de wens uit om ook daarna op deze plek te blijven wonen. In overleg met de bisschop is afgesproken dat zij op het terrein een klein klooster krijgen van waaruit zij hun missie kunnen voortzetten. Naar verwachting zullen in de toekomst ook meer Indonesische zusters volgen.  

 

Het woonconcept positioneert zich tussen volledig zelfstandig wonen en het verzorgingstehuis. Het richt zich op mensen met een zorgvraag die nog te vitaal zijn voor een intramurale setting, maar gebaat zijn bij nabijheid van ondersteuning. Formele zorg is aanwezig waar nodig, terwijl ontmoeting en onderlinge betrokkenheid een vanzelfsprekend onderdeel vormen van het dagelijks leven.  

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Het bestaande kloostercomplex blijft het hart van de ontwikkeling. De grote en kleine kapel, samen met de klokkentoren en de Refter, worden behouden en getransformeerd tot centrale ontmoetingsruimten. Hier komen onder meer een gezamenlijke eetzaal, keuken, bibliotheek en ontspanningsruimten. De grote kapel krijgt een levendige invulling als plek voor ontmoeting, terwijl de kleine kapel ruimte blijft bieden aan stilte en bezinning. Zo blijft het oorspronkelijke karakter van de plek voelbaar, terwijl het complex tegelijkertijd een eigentijdse betekenis krijgt. 

 

Ook de kloostertuin van ongeveer 3,8 hectare blijft grotendeels intact en wordt toegankelijk gemaakt voor bewoners en bezoekers. De tuin biedt ruimte voor een moestuin, fruittuin en pluktuin en versterkt het uitgangspunt van samen leven en samen zorgen. De Lourdesgrot wordt opnieuw toegankelijk gemaakt, waardoor ook de historische gelaagdheid van het terrein zichtbaar en beleefbaar blijft. 

 

De financiële basis van het plan rust op huurinkomsten uit de (woon)zorgappartementen, aangevuld met inkomsten uit het zorghotel en ondersteunende functies. Door de ontwikkeling gefaseerd uit te voeren, wordt risico beheerst en ontstaat stap voor stap een stabiel zorg gebonden wooncluster. De gekozen programmatische mix zorgt voor continuïteit in exploitatie, terwijl de maatschappelijke functie van het complex wordt versterkt. 

 

Wat hier is gerealiseerd, is geen standaard herontwikkeling, maar een hernieuwde maatschappelijke positionering van een plek die altijd in dienst heeft gestaan van zorg en gemeenschap. De oorspronkelijke missie van de Franciscanessen van Charitas, zorg dragen voor de ander, verdwijnt niet met het vertrek van de zusters, maar krijgt in deze ontwikkeling een eigentijdse en toekomstbestendige voortzetting.  

 

Wat in Roosendaal is ontstaan, is een voorbeeld van hoe een locatie met een rijke religieuze en historische achtergrond opnieuw betekenis kan krijgen, met respect voor het verleden en overtuiging richting de toekomst.